Hem felsefenin hem de fiziğin doğuşlarından itibaren, aralarında, yoğun ve verimli bir ilişki olduğu söylenebilir. Antik doğa felsefelerinde, kendisini, doğrudan bir birliktelik olarak gösteren bu ilişki, modern fiziğin doğuşuyla birlikte, farklı disiplinler arasındaki etkileşimde hayat bulur. Ancak her iki durumda da disiplinler arası söz konusu ilişki ve etkileşim, gündelik hayat pratiği ile yoğrulmuş ideolojik bir zeminde gerçekleşir. Fizik ile felsefe arasında kendiliğinden varolan bu etkileşimin, Antik dünyada Aristoteles fiziği ve felsefesi, modern dünyada ise Newton fiziği ile Kant’ın felsefe sistemi arasındaki ilişki üzerinden analiz edilmesi hedeflenmektedir. Fizik ile felsefe arasındaki bu ilişkinin analizi bu ilişkiyi biçimlendirmenin de yolunu açacaktır.
Okuma Önerileri Althusser, L. (1990). Felsefe ve Bilim Adamlarının Kendiliğinden Felsefesi. Verso Yayınevi. Aristoteles. (2019). Fizik. YKY. Aristoteles. (2023). Metafizik. BilgeSu Yayınları. Çitil, A. (2024). Kant Okumaları Birinci Kritik. Dergah Yayınları. Galileo G. (2019). İki Büyük Dünya Sistemi Hakkında Diyalog. İş Bankası Kültür Yayınları. Hacking, I. (2016). Temsil ve Müdahale. Alfa Yayınları. Hessen, B. (2019). Newton’un Principia’sının Toplumsal ve İktisadi Kökenleri. Yordam Yayınları. Kant, I. (2000). Prolegomena. Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları. Kant, I. (2015). Arı Usun Eleştirisi. İdea Yayınları. Kant, I. (2021)Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı. Fol Yayınları. Kuhn, T.S. (2021). Bilimsel Devrimlerin Yapısı. Kırmızı Yayınları. Lear, J. (2020). Aristoteles: Anlama Arzusu. Alfa Yayınları. Newton, I. (2021). Felsefi Yazılar. Say Yayınları. Newton, I. (2011). Principia: Doğal Felsefenin Matematiksel İlkeleri– Seçmeler. İdea Yayınları
| Gün | İçerik |
|---|---|
| 1. Gün |
Aristoteles Fiziği: Bu oturumda Aristoteles fiziğinin, hareket, madde, uzam (yer-mekan), zaman gibi temel kavramları ve emprik dünya anlayışı ele alınacaktır. |
| 2. Gün |
Aristoteles Fiziğinin Felsefesi: Töz, ilinek, sonsuz, sonlu gibi kavramlar üzerinden Aristoteles’in fiziği ile felsefesi arasındaki ilişki ortaya serilecektir. |
| 3. Gün |
Emprik Dünya Deneyimi ve Felsefe: Bu oturumda, emprik dünyayı kavramlar olmaksızın deneyimle(ye)mediğimiz gerçeğine işaret edilecektir. |
| 4. Gün |
TATİL |
| 5. Gün |
Newton Fiziği: Hareket Yasaları: Newton fiziği üzerinden, açıklanamayan fiziksel süreçlerin varlığı ile değişen fizik teorileri arasındaki ilişki ele alınacaktır. |
| 6. Gün |
Newton-Kant: Modern Fizik Felsefe İlişkisi: Kant’ın zaman, mekan, aşkın, aşkınsal, a priori sentetik, a posteriori sentetik gibi temel kavramlarının analiz edileceği bu derste, Newton fiziğini temellendirme girişimi olarak ortaya çıkan bir düşünme biçiminin kendinde kazandığı anlam da değerlendirilecektir. |
| 7. Gün |
Fizik Bilimi: Kendiliğinden Felsefe ve Bilinçli Felsefe: Felsefe ile fizik arasındaki bağlantının fizik içerisinden olduğu kadar felsefe içerisinden de kurulmasının kaçınılmaz olduğu belirleniminden hareketle bu bağlantının kendisi bu kez kendinde bir analiz konusu yapılacaktır. |